Tentoonstelling

Sōsaku hanga. Creatieve prentkunst uit Japan

17 december 2021 t/m 13 maart 2022

Unknown 1

Vanaf 28 november is een bezoek aan het museum alleen mogelijk als u in het bezit bent van een online toegangskaart met inlooptijd en een Coronatoegangsbewijs.

Alle bezoekers moeten vooraf een inlooptijd reserveren, ook als u een museumkaart, vriendenpas of andere kortingskaarten heeft. De inlooptijden zorgen voor de spreiding van de bezoekers. Spontaan museumbezoek is niet mogelijk. Het museum volgt de richtlijnen van de Rijksoverheid en het bezoekersprotocol. Bekijk hier de coronamaatregelen voor een veilig museumbezoek.

Van 17 december 2021 t/m 13 maart 2022 toont Japanmuseum SieboldHuis ‘Sōsaku hanga. Creatieve prentkunst uit Japan’. Zo'n honderdveertig werken van de sōsaku hanga-beweging tonen de ontwikkeling van de ‘creatieve prentkunst’ in Japan. Voor het eerst in Europa wordt er een tentoonstelling gewijd aan deze stroming waarbij de creatieve autonomie van de Japanse prentkunstenaars centraal staat. ‘Sōsaku hanga’ is een must voor zowel liefhebbers van traditionele prenten, als voor kenners van moderne kunst.

P0109

Portret van Hagiwara Sakutarō, Onchi Kōshirō, 1943. Collectie Nihon no hanga Amsterdam

Houtblokprenten worden al sinds de 17e eeuw in Japan gemaakt. Bij de oorspronkelijke houtsnede werkten meerdere ambachtslieden in opdracht van een uitgever. De uitgever bepaalde het onderwerp of thema van de prent, de kunstenaar maakte het ontwerp, de bloksnijder sneed het ontwerp uit het houtblok en de drukker maakte de afdruk op papier. Maar in de 20ste eeuw kwam er een omslag in de kijk op traditionele Japanse prentkunst, toen Yamamoto Kanae (1882-1946) in 1904 als eerste in Japan een houtsnede geheel zelf maakte: van ontwerp tot druk. Kanae beschouwde de Japanse houtsnede als meer dan een vorm van reproductie en zag de prent als kunst. Hiermee werd de nieuwe interpretatie van de Japanse houtsnede geboren: de creatieve prentkunst oftewel sōsaku hanga.

P0579

Meisjes van de schietgalerij. Kawanishi Hide (1894-1965), 1933. Collectie Nihon no hanga Amsterdam

Sōsaku hanga: een unieke moderne Japanse kunstvorm
Kanae’s visie sprak andere kunstenaars aan. Deze jonge mensen waren op zoek naar hun eigen vrijheid, zelfexpressie en individuele stijl. In tegenstelling tot eerdere generaties volgden zij niet langer de stijl van hun leermeester. Het was voor veel van deze sōsaku hanga-kunstenaars belangrijk om zelf een prent te ontwerpen én te produceren én uit te geven. Ze experimenteerden met drukmaterialen, lieten het traditionele 19e-eeuwse prentformaat geheel los en combineerden technieken van houtsneden en lithografie. In hun werk verkennen en beantwoorden de kunstenaars hun vragen en ideeën rondom de traditie en moderniteit van Japan.

De creatieve prenten hebben verrassende lijnen en tonen bekende en minder bekende Japanse thema’s en alledaagse onderwerpen. Zoals het werk van Nakagawa Isaku waar een jonge vrouw met een keu in de aanslag op de rand van een biljarttafel zit of de prent van Kamei Tōbei, waarbij een dame in kimono haar teennagels knipt. Ook zijn er traditionele Japanse prent-thema’s zoals landschappen en schoonheden te zien. De iconische berg Fuji met besneeuwde top wordt ditmaal modern en stilistisch weergegeven in de prent van Kawabata Ryushi.

P0738
P0612

De sociale en culturele ontwikkelingen en de modernisering van Japan worden ook in beeld gebracht, bijvoorbeeld in de prent van Koizumi Kishio, waarbij moderne gebouwen aan de rivieroever bij de Sukiya-brug staan. Daarnaast zijn er ook impressies van moderne architectuur en westerse invloeden in het dagelijks leven te zien in de creatieve prenten in Japanmuseum SieboldHuis.

P0058 060

Rivieroever bij de Sukiya-brug. Koizumi Kishio (1893-1945), 1935. Collectie Nihon no hanga Amsterdam

‘Sōsaku hanga’ geeft een chronologisch overzicht van de ontwikkeling van de creatieve prentkunst in Japan in de 20e eeuw met honderdveertig prenten van de belangrijkste sōsaku hanga-kunstenaars. Alle werken komen uit de collectie Nihon no hanga. Deze tentoonstelling is het eerste deel van een tweeluik over de ontwikkeling van de prentkunst in de 20e eeuw. In 2022 volgt na de creatieve prentkunst een tentoonstelling over shin hanga (nieuwe prentkunst) uit binnen- en buitenlandse collecties.

Catalogus en activiteiten
Bij deze tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus, geschreven door Maureen de Vries. Daarnaast biedt een veelzijdig activiteitenprogramma verdere verdieping in de Japanse creatieve prentkunst. Meer informatie over de tentoonstelling, activiteiten en toegangskaarten verschijnt binnenkort op de website.